|
|
Przegląd Prawa Handlowego - Nr 7/2010
Nr 7/2010 [215]
O prawie i finansach fachowo, rzetelnie i na czas
Spis treści:
Maciej Giaro
Nieformalna reprezentacja przedsiębiorcy w nowoczesnym obrocie prawnym a art. 97 k.c. str. 4
Andrzej Jakubiec
Problem losowego charakteru umowy opcji str. 12 Michał Lewandowski Sankcja nieważności wobec praktyk ograniczających konkrecję - cywilnoprawne aspekty prawa antymonopolowego str. 20 Aleksandra Machowska Francuskie postępowanie ochronne a polskie prawo upadłościowe i naprawcze w świetle rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 str. 27 Konrad Kohutek Rabaty udzielane przez przedsiębiorstwa dominujące w świetle prawa konkurencji str. 35 Anna Pęczyk-Tofel, Marcin Stanisław Tofel "Wyjście" wspólnika lub akcjonariusza ze spółki kapitałowej str. 42 Robert Stefanicki Aktualne tendencje w prawie konsumenckim str. 50 Katarzyna Bilewska, Magdalena Warzecha Dopuszczalność stosowania art. 58 § 3 k.c. do uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych - polemika str. 54
Maciej Giaro
Nieformalna reprezentacja przedsiębiorcy w nowoczesnym obrocie prawnym a art. 97 k.c.
Zgodnie z art. 97 kodeksu cywilnego, osobę czynną w dostępnym dla publiczności lokalu przedsiębiorstwa poczytuje się za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, dokonywanych zazwyczaj z jego klientami. Przepis ten, wzorowany na art. 68 kodeksu handlowego z 1934 r.2, został przeniesiony do art. 166 projektu księgi I przyszłego kodeksu cywilnego, opracowanego przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego. Niezmieniona, co do zasady, regulacja z 1934 r., odpowiadająca wyłącznie potrzebom obrotu tradycyjnego, miałaby więc nadal obowiązywać w dobie postępującej informatyzacji. Taki stan rzeczy wymaga oceny przydatności art. 97 k.c. w nowoczesnym obrocie prawnym.
Początek strony
Andrzej Jakubiec
Problem losowego charakteru umowy opcji
Niedawne wejście umowy opcji do świadomości polskich przedsiębiorców, ale i wielu prawników, wzmogło problemy z jej kwalifikacją, jako jedną z konstrukcji znanych prawu cywilnemu. Już od dawna można było spotkać wypowiedzi, że umowa opcji jest umową sprzedaży, umową zawartą pod warunkiem, umową przedwstępną, a nawet ofertą. Rozmaite kombinacje powyższych propozycji, takie jak uznanie opcji za umowę przewidującą roszczenie o złożenie oferty, nie znalazły akceptacji. Większość doktryny skłania się bowiem ku uznaniu umowy opcji za nowy stosunek prawny, odrębny od już nazwanych i uregulowanych ustawowo. Liczna grupa autorów uznaje, że umowa opcji ma charakter losowy, hazardowy lub jest wręcz grą, albo zakładem. Ze względu na wagę uznania tak istotnej, z gospodarczego punktu widzenia, konstrukcji prawnej za losową, zasadne wydaje się przeanalizowanie podniesionego problemu z punktu widzenia prawa cywilnego. Konieczne jest też poświęcenie miejsca zagadnieniu spekulacji, które można spotkać w wielu wypowiedziach odnoszących się do umowy opcji.
Początek strony
Michał Lewandowski
Sankcja nieważności wobec praktyk ograniczających konkrecję - cywilnoprawne aspekty prawa antymonopolowego
Sankcja nieważności stanowi jedyną normę prawa cywilnego expressis verbis ujętą na płaszczyźnie ustawy antymonopolowej. W świetle prawa cywilnego sankcję nieważności reguluje art. 58 kodeksu cywilnego1 stanowiąc tym samym główne źródło nieważności w prawie cywilnym. Zasadne jest zatem podjęcie problematyki relacji sankcji nieważności przewidzianych w tych dwóch gałęziach prawa. Sankcja nieważności zawarta w ustawie antymonopolowej zostanie omówiona z uwzględnieniem dorobku naukowego wypracowanego na podstawie art. 58 k.c. W szczególności należy poddać analizie kwestię tzw. nieistniejącej czynności prawnej i ewentualnej przydatności tej koncepcji wobec ustalania nieważności praktyk ograniczających konkurencję. Ponadto, omówione zostanie zagadnienie częściowej nieważności praktyk ograniczających konkurencję. Jednak w pierwszej kolejności zostanie poruszona kwestia zakresu sankcji nieważności przewidzianej w ustawie antymonopolowej z uwzględnieniem odrębnego jej ujęcia wobec praktyk indywidualnych oraz kolektywnych.
Początek strony
Aleksandra Machowska
Francuskie postępowanie ochronne a polskie prawo upadłościowe i naprawcze w świetle rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000
Artykuł prezentuje nową francuską procedurę stosowaną przed wystąpieniem niewypłacalności dłużnika, całkowicie odmienną od postępowań uregulowanych w polskim prawie upadłościowym i naprawczym1, które nie przewidują żadnej procedury o charakterze prewencyjno-naprawczym, podobnej do opisywanego postępowania francuskiego - postępowania ochronnego (fr. sauvegarde). Postępowanie to zmierza do zrestrukturyzowania przedsiębiorstwa dłużnika, tak aby możliwe było jego zachowanie, dalsze kontynuowanie działalności oraz utrzymanie miejsc pracy. Cechami charakterystycznymi tego francuskiego postępowania jest m.in. wszczynanie go wyłącznie na wniosek dłużnika, gdy staje on w obliczu trudności ekonomicznych, których nie jest w stanie pokonać, niewystępowanie przesłanek do ogłoszenia upadłości, a zatem brak niewypłacalności dłużnika, oraz tzw. okres obserwacji, który zmierza do postawienia diagnozy i określenia najskuteczniejszej terapii dla przedsiębiorstwa dłużnika. W tym czasie nie jest możliwe wszczynanie jakiegokolwiek postępowania, zmierzającego do uzyskania zapłaty od dłużnika, w stosunku do którego wszczęto takie postępowanie. Co do zasady, celem tego postępowania jest opracowanie i wdrożenie planu ochronnego o charakterze naprawczym, przezwyciężenie trudności ekonomicznych i utrzymanie działalności przedsiębiorstwa dłużnika.
Początek strony
Konrad Kohutek
Rabaty udzielane przez przedsiębiorstwa dominujące w świetle prawa konkurencji
Udzielanie rabatów (premii, dyskont itp.) jest praktyką powszechnie stosowaną w obrocie gospodarczym zarówno przez firmy dominujące, jak i przez innych przedsiębiorców. Rabaty są zazwyczaj korzystne dla obu stron umowy, pozwalając na osiągnięcie wielu korzyści ekonomiczno-społecznych. W niektórych jednak przypadkach, w szczególności kiedy rabatodawca jest przedsiębiorcą dominującym na rynku, a oferowane przez niego rabaty mają określony rodzaj, praktyki te mogą skutkować antykonkurencyjnym zamknięciem dostępu do danego rynku (tj. takim, które jest zarazem szkodliwe dla konsumentów1). Z tego powodu udzielane przez dominantów rabaty stanowią przedmiot zainteresowania prawa konkurencji, mogąc prowadzić do - zazwyczaj publicznoprawnej - ingerencji w te praktyki.
Początek strony
Anna Pęczyk-Tofel, Marcin Stanisław Tofel
"Wyjście" wspólnika lub akcjonariusza ze spółki kapitałowej
Kodeks spółek handlowych umożliwia "wyjście" wspólnika lub akcjonariusza ze spółki kapitałowej jedynie w enumeratywnie wskazanych sytuacjach. Inaczej bowiem niż, co do zasady, w odniesieniu do spółek osobowych, wspólnikom spółki z o.o. lub akcjonariuszom spółki akcyjnej nie przysługuje prawo wystąpienia ze spółki poprzez wypowiedzenie umowy lub statutu spółki. Jednocześnie choć mniejszościowi udziałowcy mogą próbować zbyć posiadane udziały lub akcje na rzecz pozostałych wspólników lub akcjonariuszy, to w praktyce strategiczni udziałowcy często nie są zainteresowani zwiększeniem swojego zaangażowania kapitałowego w spółkę, skoro przejęli już nad nią całkowitą kontrolę. Z drugiej strony - zbycie udziałów lub akcji na rzecz osób trzecich okazuje się praktycznie niemożliwe, gdyż potencjalni inwestorzy nie są zainteresowani nabyciem pakietu, który nie pozwala chociażby w minimalnym zakresie wpływać na sprawy spółki i czerpać korzyści z wniesionych wkładów (np. ze względu na istniejący w spółce konflikt wśród udziałowców). Pojawia się zatem pytanie, czy de lege lata udziałowiec może być postrzegany jako "więzień" spółki kapitałowej (fr. prisonnier de société). Czy oprócz instrumentów prawnych służących ochronie interesów drobnych wspólników lub akcjonariuszy, kodeks spółek handlowych przewiduje również instrumenty umożliwiające im "wyjście" ze spółki w przypadku braku możliwości wywierania jakiegokolwiek rzeczywistego wpływu na sprawy spółki, podejmowane przez nią decyzje oraz czerpania korzyści z wypracowanych przez spółkę zysków? Przedmiotem niniejszego artykułu jest problematyka "wyjścia" udziałowca ze spółki kapitałowej, w tym również próba sformułowania wniosków de lege ferenda. Właściwe rozważania zostały poprzedzone zwięzłym przedstawieniem sytuacji, w których ustawa umożliwia wspólnikowi lub akcjonariuszowi "wyjście" ze spółki, oraz oceną możliwości wykorzystania istniejących w świetle kodeksu spółek handlowych instrumentów prawnych w celu "uwolnienia się" wspólnika lub akcjonariusza od spółki kapitałowej. Choć przedmiotem artykułu jest analiza sytuacji prawnej udziałowców spółek kapitałowych, to ze względu na szczególny charakter pozycji prawnej akcjonariusza w spółce komandytowo-akcyjnej, poczynione poniżej uwagi zachowują swoją aktualność również w odniesieniu do tego wspólnika spółki osobowej.
Początek strony
Robert Stefanicki
Aktualne tendencje w prawie konsumenckim
Europejskie prawo konsumenckie jest obecnie na etapie transformacji o wyraźnie oznaczonym kierunku na model zupełnej harmonizacji wybranych sfer tego prawa oraz promowanie aktów horyzontalnych. Aktualnie toczy się dyskusja nad projektem dyrektywy z 8.10.2008 r. w sprawie praw konsumentów. Komisja Europejska nie przedstawiła wystarczających dowodów, aby ocenić, czy różnice w krajowym prawie umów konsumenckich powodują bariery w handlu transgranicznym i znaczne zakłócenia konkurencji uzasadniające zupełną harmonizację. Nie jest też pewne, czy pełna harmonizacja zgodnie z wnioskiem rzeczywiście doprowadziłaby do ujednolicenia systemów prawnych na szczeblu krajowym. Przejście do maksymalnej harmonizacji rodzi obawy dotyczące zasady pomocniczości. Pełna harmonizacja może doprowadzić do zmniejszenia poziomu ochrony konsumentów w państwach członkowskich, ponieważ tracą one sposobność utrzymania bardziej restrykcyjnych przepisów w prawie krajowym. Rygorystycznie do tej zasady podchodzi Trybunał Sprawiedliwości (dalej jako TS) w wyrokach prejudycjalnych dokonujący wykładni dyrektywy 2005/29.
Początek strony
Katarzyna Bilewska, Magdalena Warzecha
Dopuszczalność stosowania art. 58 § 3 k.c. do uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych - polemika
Na łamach Przeglądu Prawa Handlowego ukazał się artykuł Macieja Gutowskiego, który dotyczy istotnego problemu, jakim jest dopuszczalność częściowego stwierdzenia nieważności lub uchylenia uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych. Doniosłość teoretyczna i praktyczna omawianego zagadnienia skłania do zabrania głosu i zaprezentowania argumentacji przemawiającej za stanowiskiem przeciwnym niż zajęte ostatecznie przez M. Gutowskiego, czyli zakładającym dopuszczalność stwierdzenia nieważności lub uchylenia uchwały w części2 przez stosowanie w drodze analogii art. 58 § 3 kodeksu cywilnego.
Początek strony
|
Przegląd Prawa Handlowego - Nr 7/2010
Wybierz numer:
|
Powiększ okładkę
Zamów ten numer
Dodaję do koszyka
